FAQ Ecoscore

Wat is de ecoscore van een voertuig?

De ecoscore is een milieuscore voor voertuigen. Deze score geeft met andere woorden een indicatie van de globale milieuvriendelijkheid van een voertuig. Hiervoor worden verschillende schade-effecten mee in rekening gebracht: broeikaseffect, luchtkwaliteit (gezondheidseffecten & effecten op ecosystemen) en geluidshinder. De toegepaste milieuevaluatie laat toe deze verschillende effecten te combineren in één enkele indicator. De werkwijze die hiervoor gehanteerd wordt, is deze van een well-to-wheel benadering. Hierbij worden zowel emissies in rekening gebracht die gepaard gaan met het rijden van het voertuig, als met de productie en distributie van de brandstof (benzine, diesel, LPG, elektriciteit, …) (zie verder vraag 2. Hoe wordt de ecoscore berekend?). Deze werkwijze biedt het voordeel dat voertuigen met verschillende technologieën en verschillende brandstoffen op eenzelfde basis met elkaar vergeleken kunnen worden. De emissies die gepaard gaan met de productie van het voertuig en met de recyclage of verwerking na het gebruik, worden niet in rekening gebracht.

De ecoscore wordt uitgedrukt in een waarde tussen 0 en 100: hoe hoger de score, hoe milieuvriendelijker het voertuig.

Verschil tussen Ecoscore en CO₂-uitstoot:

De CO₂-uitstoot wordt bij nieuwe wagens telkens vermeld. Ook in advertenties kom je dit tegen. Sommige constructeurs pakken uit met 'zeer milieuvriendelijke wagens' die weinig CO₂ uitstoten. Maar de CO₂-uitstoot zegt niets over de andere emissies, zoals de uitstoot van fijn stof (roetdeeltjes). Een wagen met lage CO₂-uitstoot is dus niet per definitie een milieuvriendelijk voertuig. De Ecoscore houdt naast CO₂ ook rekening met de andere emissies die worden uitgestoten en geeft je dus wel een totaalbeeld.

Verschil tussen Ecoscore en euronorm:

Een voertuig dat op de markt wordt gebracht moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo legt Europa bepaalde beperkingen op voor de uitstoot van NOx, CO, koolwaterstoffen en fijne stof (roetdeeltjes). Die normen worden steeds strenger en krijgen telkens een hoger cijfer. Sinds 2005 geldt voor personenwagen bijvoorbeeld de Euro 4 norm, die strenger is dan de voorgaande Euro3 norm.
Toch geeft deze Euronorm geen totaalbeeld hoe milieuvriendelijk je wagen is. De uitstoot van CO₂ wordt niet in rekening gebracht. Er is ook een belangrijk verschil tussen de beperkingen die gelden voor benzinewagens en voor dieselwagens. Een Euro 4 dieselwagen is dus niet even milieuvriendelijk als een Euro 4 benzinewagen. Ook binnen dezelfde brandstofsoort en dezelfde norm zijn er nog belangrijke verschillen in uitstoot mogelijk. Een Euro 4 diesel met roetfilter stoot bijvoorbeeld meer dan 90% minder fijn stof uit dan een Euro 4 diesel zonder roetfilter.
De Ecoscore houdt rekening met de individuele emissies van elke wagen en houdt ook rekening met de CO₂-uitstoot. De Ecoscore geeft je zo wel een totaalbeeld.

Hoe wordt de ecoscore berekend?

De ecoscore wordt berekend aan de hand van de belangrijkste emissies die door het voertuig worden uitgestoten tijdens de gebruiksfase (uitlaatemissies) en de emissies van de productie en distributie van de brandstof (brandstofcyclusemissies). Dit is de zogenaamde well-to-wheel benadering. De emissies worden onderverdeeld in drie categorieën: emissies met impact op broeikaseffect, emissies met impact op luchtkwaliteit (onderverdeeld in impact op gezondheid en impact op ecosystemen) en geluidsemissies.

• Voor broeikasgassen worden volgende emissies meegenomen in de berekening:
  • Koolstofdioxide (CO₂)
  • Methaan (CH₄)
  • Stikstofoxide (N₂O)

Het relatieve gewicht van de verschillende broeikasgassen is bepaald door het ‘global warming potential, GWP’ waarbij alle broeikasgassen worden uitgedrukt in CO₂-equivalenten. De omrekeningsfactor is deze berekend volgens het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) van de VN.

• Voor luchtkwaliteitsemissies worden volgende emissies meegenomen in de berekening:
  • Koolstofmonoxide (CO)
  • Koolwaterstoffen (HC)
  • Stikstofoxiden (NO_x)
  • Roetdeeltjes (PM)
  • Zwaveldioxide (SO₂)

Voor de weging van de luchtkwaliteitsemissies wordt gebruikt gemaakt van de externe kosten methodologie. In deze methodologie wordt een monetaire waarde (uitgedrukt in EUR/g) toegekend aan de verschillende emissies gebaseerd op de impact die de emissies hebben en de schade die ze berokkenen aan mens en milieu. Deze monetaire waarden worden berekend in uitgebreide onderzoeksprojecten met medewerking van milieu- en gezondheidsexperten en economisten. De methodologie geeft ook verschillende waarden voor emissies uitgestoten in stedelijke of niet stedelijke omgeving. Voor de brandstofcyclusemissies worden de niet stedelijke externe kosten gebruikt, voor de uitlaatemissies wordt een stedelijk / niet stedelijk gemiddelde gebruikt in de berekening van de milieuscore. De gebruikte waarden zijn afkomstig van het project ExternE, een project gefinancierd door de Europese Commissie dat een wetenschappelijke referentie is op gebied van externe kosten.

• Voor geluidsemissies wordt volgende meegenomen in de berekening:
  • Motorgeluid (dB(A))

Voor alle types voertuigen wordt de impact in de drie categorieën vergeleken met de impact veroorzaakt door het referentievoertuig. Het referentievoertuig wordt gedefinieerd als ‘best beschikbare technologie’, voor personenwagens bijvoorbeeld is dat een voertuig dat voldoet aan de euro 4 norm met een CO2-uitstoot van 120 g/km. De weging van de drie impact-categorieën tot één indicator voor de milieuvriendelijkheid van het voertuig gebeurt op basis van de wegingsfactoren uit onderstaande figuur.

Eindrapport onderzoeksopdracht Ecoscore. VUB, VITO, CEESE, 2005

Meer details over de berekeningswijze van ecoscore vind je in de folder 'Wat is de Ecoscore van een voertuig? - Beschrijving van de methodologie’ (Lees folder hier) en in de eindrapporten van de studie die aan de basis lag (Lees eindrapporten hier).

Wordt bij de berekening van de ecoscore rekening gehouden met productie en recyclage van het voertuig?

Zoals eerder vermeld onder vraag 1 is het antwoord op deze vraag ‘neen’. Over emissies die gepaard gaan met de productie en recyclage van een voertuig zijn heel weinig gestandaardiseerde gegevens terug te vinden, en zeker niet van elk voertuig dat op de Belgische markt verschijnt. Hiermee rekening houden zou bijgevolg impliceren dat niet aan elk voertuig een ecoscore kan toegewezen worden. Bovendien blijkt uit studies dat de polluenten die geëmiteerd worden tijdens de well-to-wheel fase 90% van de totale schadelijke milieuimpact teweegbrengen.

Hoe gebeurt de inzameling van data benodigd voor de berekening van de ecoscore?

De data benodigd om de ecoscore te berekenen, is afkomstig van verschillende bronnen. We maken een onderscheid in directe en indirecte emissies, en recente en oude voertuigen.

• Directe emissies.
  Dit zijn emissies die gerelateerd zijn aan het gebruik van het voertuig, of met andere woorden deze die uitgestoten worden tijdens het rijden. Een deel van deze emissies zijn afhankelijk van de motortechnologie, een andere deel van het brandstoftype en -verbruik, en nog een deel wordt opgemeten tijdens de homologatietesten die een voertuig moet ondergaan alvorens het op de Europese markt mag aangeboden worden. De eerste 2 groepen van gegevens zijn afkomstig uit Europese studies of kunnen afgeleid worden uit de samenstelling van de gebruikte brandstof. De laatste groep van gegevens, die m.b.t. de homologatietesten, betrekt VITO zowel van de FOD Mobiliteit - Dienst Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) als van FEBIAC. Bij DIV is dit het databestand van registraties waarbij de emissiedata door de importeur moeten doorgegeven worden aan DIV voor elke nieuw in te schrijven voertuig in België. Bij FEBIAC is dit het databestand Technicar. Voor de databeschikbaarheid in onze databank zijn we dus afhankelijk van beschikbare en correcte gegevens van DIV en Febiac en dus onrechtstreeks van de importeurs. Dit is ook geldig voor het brandstofverbruik en bijhorende CO₂-uitstoot.
• Indirecte emissies.
  Dit zijn emissies die gepaard gaan met de productie en distributie van de brandstof die het voertuig nodig heeft. Dit is natuurlijk afhankelijk van het brandstoftype en –verbruik van een voertuig. Hoe meer een voertuig verbruikt, hoe meer brandstof geproduceerd moet worden en hoe groter de uitstoot van vervuilende stoffen dus zal zijn.

Oude voertuigen:
Van de voertuigen daterend van voor 01/01/2002 zijn niet alle emissiedata van de homologatietesten beschikbaar. Om die reden is ervoor geopteerd om voor deze voertuigen met aannames te werken wat betreft de gehomologeerde emissies. Van de voertuigen daterend van voor 01/01/1998 is dit eveneens het geval voor het brandstofverbruik. Voor deze voertuigen wordt daarom met bijkomende aannames gewerkt wat betreft het brandstofverbruik en de daaraan gerelateerde CO₂-emissie.

Meer details over de datacollectie om de ecoscore van een voertuig te berekenen vind je in de eindrapporten van de studie die aan de basis lag (Lees eindrapporten hier).

Zijn alle op de website www.ecoscore.be toegekende ecoscores correct?

Aangezien VITO voor de berekening van de ecoscores van de verschillende voertuigen die beschikbaar zijn op de Belgische markt, volledig afhankelijk is van de gegevens verkregen van enerzijds de FOD Mobiliteit - Dienst Inschrijvingen van Voertuigen (DIV), en anderzijds FEBIAC, kan VITO niet garanderen dat de weergegeven ecoscore van een voertuig de correcte is. Indien de gegevens niet terug te vinden zijn in het databestand Technicar van FEBIAC, wordt geprobeerd deze gegevens uit het DIV-bestand te verkrijgen. Echter, de kwaliteitscontrole die VITO op de DIV-bestanden uitvoert, kan enkel bepalen of de verkregen emissiewaarden in dezelfde grootte-orde liggen als de limieten van de emissienorm die op dat voertuig van toepassing is. Is dit niet het geval, dan kan van dit voertuig geen ecoscore berekend worden. Nagaan of de via de FOD Mobiliteit - Dienst Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) verkregen emissiewaarden de reële emissiewaarden zijn, ligt momenteel niet binnen de mogelijkheden daar dit voor elk individueel voertuig apart bekeken zou moeten worden.

Er zijn in het kader van de hervorming van de FOD Mobiliteit - Dienst Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) wijzigingen gepland aan de manier waarop de homologatiegegevens verzameld en bijgehouden worden. Dit heeft ook betrekking op de emissiewaarden, en zou in de toekomst een correcte ecoscore moeten kunnen garanderen.

Wordt de autofiscaliteit hervormd op basis van de ecoscore?

Hieronder vindt u een uittreksel van een persmededeling van de Vlaamse Regering, daterend van 20 juli 2006.

"Op voorstel van Vlaams minister van Economie Fientje MOERMAN, Vlaams minister van Financiën en Begroting Dirk VAN MECHELEN en Vlaams minister van Leefmilieu Kris PEETERS keurde de Vlaamse Regering vandaag een aantal maatregelen goed die de uitstoot van fijn stof deeltjes door voertuigen zullen verminderen. Zo kiest de Vlaamse Regering voor de Ecoscore als systeem voor de hervorming van de belasting voor personenwagens.
De Vlaamse Regering heeft de opdracht gegeven aan de administratie om een hervorming van de verkeersbelasting uit te werken. Voor personenwagens wordt de basis voor de berekeningen van de verkeersbelasting volledig gewijzigd. De Ecoscore van het voertuig zal de basis vormen. Deze Ecoscore is een maatstaf voor de milieuvriendelijkheid van het voertuig. Hierbij worden verschillende schade-effecten mee in rekening gebracht: broeikaseffect, luchtkwaliteit en geluidshinder. Het voordeel van de Ecoscore is dat deze indicator alle emissiekenmerken groepeert, zowel de CO2-uitstoot, als de Euronorm van het voertuig, als het al dan niet aanwezig zijn van een roetfilter.
De invoering van een hervorming van de verkeersbelastingen zal samenvallen met de overname van de inning van de verkeersbelastingen en dit is ten vroegste in 2008."

De hervorming van de autofiscaliteit wordt momenteel nog uitgewerkt. Het is dus nog niet duidelijk hoe deze er exact zal uitzien. VITO speelt in deze enkel een adviserende rol, en is op geen enkele manier verantwoordelijk voor de uitwerking van de autofiscaliteit.

Na de publicatie van dit persbericht is de datum van overname van de inning door de gewesten uitgesteld tot ten vroegste 2010.

Hoe zal de autofiscaliteit m.b.t. LPG-voertuigen hervormd worden?

De hervorming van de verkeersbelastingen wordt momenteel nog uitgewerkt. Het is dus nog niet duidelijk hoe deze er exact zal uitzien. Naar alle verwachting zal door hervormde belastingen op basis van de ecoscore voor LPG voertuigen geen aanvullende belasting meer betaald moeten worden. Of en hoe kan rekening gehouden worden met de emissies van omgebouwde voertuigen, wordt nog bekeken.

Wat is de rol van ecoscore in het aankoopbeleid van de Vlaamse overheid?

Hieronder vindt u een uittreksel van een persmededeling van de Vlaamse Regering, daterend van 26 januari 2007.

"Op initiatief van minister van Bestuurszaken Geert BOURGEOIS, minister van Leefmilieu Kris PEETERS en minister van Mobiliteit Kathleen VAN BREMPT keurde de Vlaamse Regering vandaag een actieplan 2007-2010 goed waarmee de eigen mobiliteit van de Vlaamse overheid milieuvriendelijker moet worden. Zo worden dienstwagens stapsgewijs vervangen door milieuvriendelijke exemplaren.
Met het actieplan wil de Vlaamse overheid niet enkel het goede voorbeeld geven. Als een van de grotere organisaties in Vlaanderen, met in totaal ongeveer 44.000 medewerkers, heeft een milieuvriendelijk eigen mobiliteitsbeleid ook een werkelijke impact. Het plan geeft een kader aan een aantal nieuwe, maar ook lopende initiatieven. Want de Vlaamse overheid heeft de afgelopen jaren niet stilgezeten. Een greep uit de acties van actieplan 2007-2010:

• De Vlaamse overheid engageert zich om het wagenpark meer milieuvriendelijk te maken door bij de aankoop van nieuwe dienstwagens te kiezen voor wagens met een hogere ecoscore :
  • 2007: 60% van de voertuigen heeft een Ecoscore > 62
  • 2008: 70% van de voertuigen heeft een Ecoscore > 62
  • 2009: 70% van de voertuigen heeft een Ecoscore > 65
  • 2010: 80% van de voertuigen heeft een Ecoscore > 65.
  Ecoscore kent aan alle voertuigen een 'milieuscore' toe, die representatief is voor hun impact op het milieu. Hiervoor worden verschillende schade-effecten in rekening gebracht: broeikaseffect, luchtkwaliteit (gezondheidseffecten & effecten op ecosystemen) en geluidshinder. Deze milieuevaluatie laat toe deze verschillende effecten te combineren in één enkele indicator: de ecoscore.
  Ecoscore is dus een instrument dat veel verder gaat dan de CO2-gids, die enkel een klassering maakt op basis van de CO2-uitstoot van een voertuig.
  De Vlaamse overheid is de eerste vlootbeheerder in Vlaanderen die Ecoscore structureel opneemt in haar aankoopbeleid.
• De Vlaamse overheid heeft een belangrijke voorbeeldfunctie. Daarom zullen milieuvriendelijke dienstvoertuigen herkenbaar gemaakt worden d.m.v. de vermelding van de Ecoscore in de wagen en een belettering aan de buitenkant van de wagen."

Voor de aankoop van individuele voertuigen door de Vlaamse overheid zal bijkomend rekening gehouden worden met de ecoscore. Er zijn namelijk klassen van voertuigen gedefinieerd, afhankelijk van het doel waarvoor deze voertuigen gebruikt zullen worden, en per klasse zijn andere voorwaarden opgesteld. Een van de voorwaarden is de minimale ecoscore waaraan deze voertuigen moeten voldoen. Aangezien op de website www.ecoscore.be niet aan elke voertuig de bijhorende ecoscore kan toegekend worden, zal in de aanbestedingsprocedure ook gevraagd worden de basisdata die nodig zijn voor de berekening van de ecoscore aan te leveren. Op die manier kan de verantwoordelijke aankoper een correcte vergelijking maken tussen de verschillende aangeboden voertuigen.

Voor meer informatie hierover kunt u terecht bij:

Emmanuella De Spiegeleer
Tel.: 02 553 80 17
E-mail: emmanuelle.despiegeleer@lne.vlaanderen.be

Wat is de rol van VITO en de VUB in het kader van ecoscore?

VITO en de VUB onderhouden in opdracht van de Vlaamse, Brusselse en Waalse overheid de databank www.ecoscore.be waarin informatie verstrekt wordt aan eindgebruikers over de milieuvriendelijkheid van voertuigen. VITO en de VUB zijn niet verantwoordelijk voor de correctheid van de gehanteerde gegevens, aangezien deze grotendeels aangeleverd worden door de FOD Mobiliteit – Dienst Inschrijvingen van Voertuigen en FEBIAC. Met andere woorden, VITO en de VUB zijn in deze materie rechtstreeks afhankelijk van de correctheid van de gegevens verstrekt door de FOD Mobiliteit en FEBIAC. De overige gehanteerde gegevens zijn afkomstig van gedocumenteerde studies. Meer info hierover onder vraag 3 (Hoe gebeurt de inzameling van data benodigd voor de berekening van de ecoscore?).
VITO en de VUB zijn evenmin verantwoordelijk voor de hervorming van de autofiscaliteit op basis van de ecoscore. VITO en de VUB spelen hierin slechts een adviserende rol.

Hoe bereken je de CO₂-uitstoot uit het brandstofverbruik?

diesel:

1 liter diesel weegt 835 gram. Diesel bestaat voor 86.2% uit koolstof, of 720 gram koolstof per liter diesel. Om deze koolstof te verbranden tot CO₂ is 1920 gram zuurstof nodig. De som is dus 720 + 1920 = 2640 gram CO₂/liter diesel.

Een verbruik van 5 liter/100 km komt dus overeen met 5 L x 2640 g/L / 100 (per km) = 132 g CO₂/km.

1 liter benzine weegt 750 gram. Benzine bestaat voor 87% uit koolstof, of 652 gram koolstof per liter benzine. Om deze koolstof te verbranden tot CO₂ is 1740 gram zuurstof nodig. De som is dus 652 + 1740 = 2392 gram CO₂/liter benzine.

Een verbruik van 5 liter/100 km komt dus overeen met 5 L x 2392 g/L / 100 (per km) = 120 g CO₂/km.

1 liter LPG weegt 550 gram. LPG bestaat voor 82.5% uit koolstof, of 454 gram koolstof per liter LPG. Om deze koolstof te verbranden tot CO₂ is 1211 gram zuurstof nodig. De som is dus 454 + 1211 = 1665 gram CO₂/liter LPG.

Een verbruik van 5 liter / 100 km komt dus overeen met 5 L x 1665 g/L / 100 (per km) = 83 g CO₂/km.

CNG is een gasvormige brandstof (aardgas) die onder hoge druk opgeslagen wordt. Het verbruik wordt dus uitgedrukt in m³/100km. Nm³ staat voor een kubieke meter onder normale omstandigheden (1 atm en 0°C).

1 Nm³ CNG weegt 717 gram. CNG bestaat voor 69.2% uit koolstof, of 496 gram koolstof per Nm³ CNG. Om deze koolstof te verbranden tot CO₂ is 1323 gram zuurstof nodig. De som is dus 496 + 1323 = 1819 gram CO₂/Nm³ CNG.

Een verbruik van 5 Nm³ / 100 km komt dus overeen met 5 Nm³ x 1819 g/Nm³ / 100 (per km) = 91 g CO₂/km.